• ۰۹۰۱۶۵۳۲۸۲۸
  • تهران و کرج
 روان درمانی ترک سیگار و اعتیاد

ترک سیگار

روان‌ درمانی اعتیاد به مواد مخدر

 

باید دانست كه درمان‌های مختلفی برای اعتیاد وجود دارد كه از آن میان به درمان‌های دارویی، درمان‌های رفتاری، روانی، شناختی، شناختی ـ رفتاری، درمان‌های معنوی و مذهبی می‌توان اشاره نمود. تعدادی از متخصصان این درمان‌ها را به دو گروه عمده درمان‌های دارویی و روان ـ درمانی تقسیم می‌كنند. در درمان‌های دارویی از تجویز دارو برای ترك اعتیاد استفاده می‌كنند كه خود داروی تجویز شده در برخی مواقع اعتیادآور بوده و عوارض ناخواسته جانبی دارد. به خاطر بی‌خطر بودن و دایمی بودن اثر، معمولا از درمان‌های غیردارویی استفاده می‌شود. در مواقعی هم كه درمان دارویی تجویز می‌شود ، علت آن، سم‌زدایی و آماده‌سازی مراجع برای درمان‌های غیردارویی است.در روان‌درمانی، با توجه به الگوی نظری كه روان‌شناس به آن معتقد است و در به‌كارگیری آن راحت است، روان درمان‌گران از درمان‌های مختلفی از شناختی تا رفتاری سود می‌جویند در زیر به برخی از این الگوهای روا‌ن‌درمانی كه در ترك اعتیاد كارآیی خود را نشان داده‌اند اشاره می‌كنیم:

 

رفتار درمانی 
در رفتاردرمانی اغلب روان‌شناسان معتقدند كه با نشان دادن رفتار مناسب (و جانشین‌سازی آن به جای رفتار نامناسب)، و تقویت پیوسته رفتار مناسب، می‌توان رفتار پسندیده و مناسبی را جانشین رفتار نامناسب (مثلا اعتیاد) نمود. در این راستاست كه معتقدیم داشتن اوقات فراغت صحیح و بانشاط و فراهم آوردن امكانات لازم برای گذراندن اوقات فراغت سالم و بانشاط از طریق ورزش، احتمال استعمال موادمخدر را كاهش می‌دهد. رفتار درمان‌گران به مراجعان خود تكالیف مخصوصی را می‌دهند كه در بیرون از جلسه درمانی آن فعالیت‌ها را انجام دهند، هم‌چنین مراجعان خود را تشویق می‌كنند كه رفتار مناسب را تمرین و تكرار كنند و پیشرفت خود را به سوی رفتار آماج (ترك و كاهش استفاده از موادمخدر) ثبت كنند. پاداش‌ها و تشویق‌های مناسبی برای رسیدن به اهداف تعیین شده (مثلا ترك اعتیاد و یا كاهش استفاده) در نظر گرفته می‌شود. نمونه‌هایی از ادرار مراجعان به طور مرتب مورد آزمایش قرار می‌گیرد تا اینكه بر استفاده از موادمخدر نظارت كاملی صورت گیرد. هدف در رفتار درمانی این است كه مراجعان تشویق شوند سه نوع مشخص كنترل را كه در زیر به آنها اشاره می‌شود در خود تقویت كنند و آنها را تمرین نمایند كه عبارتند از:
كنترل محركی 
كنترل محركی به بیماران كمك می‌كند موقعیت‌هایی را كه استفاده از موادمخدر را تسهیل می‌كند، شناسایی كنند و از آن موقعیت‌ها پرهیز نمایند و بیشتر وقت خود را در فعالیت‌هایی صرف نمایند كه آن فعالیت‌ها با استفاده از موادمخدر ناهمساز۲ ‌باشند.
كنترل میل و اشتیاق به مواد مخدر 
كنترل اشتیاق به مصرف موادمخدر به بیماران (مراجعان) كمك می‌كند كه افكار، احساسات و انگیزه‌هایی را كه منجر به مصرف موادمخدر می‌شوند، شناسایی نموده و در جهت تغییر آنها گام بردارند.
كنترل و مهار اجتماعی 
كنترل و مهار اجتماعی دربرگیرنده افراد خانواده، دوستان و افراد مهم دیگری است كه به بیمار كمك می‌كنند تا از مصرف موادمخدر بپرهیزد. مثلا والدین، یا افراد مهم دیگر در زندگی فرد معتاد در جلسات درمانی حاضر می‌گردند و به بیمار كمك می‌كنند تا تمرینات داده شده را انجام دهد، و در این راستا در تقویت رفتار مناسب گام برمی‌دارند. تحقیقات نشان می‌دهند كه این روش درمانی به نوجوانان و جوانان كمك می‌كند كه از اعتیاد و موادمخدر دست بكشند و توانمندی‌های خود را افزایش دهند تا اینكه پس از اتمام دوره درمانی بدون مصرف موادمخدر به زندگی و سلامت عادی خود ادامه دهند. تحقیقات هم‌چنین نشان داده‌اند كه افراد تحت درمان در حیطه‌های دیگری از قبیل استخدام، كاركرد مدرسه‌ای (عملكرد آموزشی) و حضور دایم در كلاس، روابط خانوادگی و افسردگی نیز بهبودی قابل ملاحظه‌ای از خود نشان داده‌اند. این داده‌های نتیجه‌بخش درمانی را می‌توان در كل به حضور اعضای خانواده در جلسات درمانی و تشویق افراد معتاد به بازداری از موادمخدر با استفاده از تقویت‌كننده‌های مناسب و نظارت بر چگونگی عملكرد آنان از طریق آزمایش ادرار نسبت داد.
استفاده از روش‌های شرطی‌سازی بیزاری‌آور 
تعدادی از رفتارگرایان با استفاده از درمان‌های بیزاری‌آور به مقابله با اعتیاد برخاسته‌اند. شرطی‌سازی بیزاری‌آور یكی از روش‌های درمانی است كه عمدتا برای درمان الكلیسم، سیگار كشیدن و اعتیاد به موادمخدر، به كار گرفته شده است. اصل زیربنایی روش شرطی‌سازی بیزاری‌آور، همان شرطی‌سازی تقابلی است. در شرطی‌سازی بیزاری‌آور، محرك تقویت‌كننده رفتار نامطلوب (مثلا اعتیاد) در اثر مجاورت با یك محرك بیزاركننده، توانایی فراخوانی رفتار نامطلوب را از دست می‌دهد، یعنی خاصیت تقویتی‌اش را از دست می‌دهد. مثلا در درمان اعتیاد به مشروبات الكلی، به شخص معتاد دارویی خورانده می‌شود كه تهوع‌آور است. بلافاصله پیش از آنكه اثر دارو ظاهر شود به او قدری مشروبات الكلی داده می‌شود. یعنی منظره، بو و مزه مشروبات الكلی بلافاصله با حالت تهوع دنبال می‌شود. این همایندی، مشروبات الكلی با حالت تهوع، چندین بار تكرار می‌شود تا اینكه سرانجام الكل به تنهایی موجب بروز حالت تهوع شود. بدین ترتیب شخص معتاد از الكل بیزار می‌شود.
حساسیت‌سازی نهان
حساسیت‌سازی نهان نیز یكی از روش‌هایی است كه رفتارگرایان در درمان رفتارهای دردسرآور از جمله در درمان اعتیاد به موادمخدر از آن سود جسته‌اند. در این روش عملا هیچ‌گونه محرك آزارنده‌ای ارایه نمی‌شود، در عوض از مراجع خواسته می‌شود تا محرك مولد رفتار دردسرآفرین را با یك محرك آزارنده به طور خیالی همراه كند. این روش ابتدا به وسیله كاتلا(۱۹۶۶) ابداع گردید كه آن را حساسیت‌سازی نهان نام گرفت. از آنجا صفت نهان را به این روش داده‌اند كه در آن همراه شدن محرك‌ها صرفا در خیال مراجع رخ می‌دهد. علت نامگذاری آن به حساسیت‌سازی این است كه در نتیجه همایندی خیالی محرك مولد رفتار نامطلوب و محرك بیزاركننده، محرك مولد رفتار نامطلوب نیز بیزاركننده می‌شود، یعنی مراجع به آن حساس می‌شود.
صحنه‌های مورد استفاده در روش حساسیت‌سازی نهان، طوری تنظیم می‌گردند كه همراه با تجسم رفتاری كه مراجع به قصد از بین بردن آن به درمانش روی آورده است، حداكثر اضطراب ایجاد می‌گردد. اما در بین صحنه‌ها، درمانگر می‌تواند از مراجع بخواهد تا از تقویت نهان برای نیرومند كردن انكار مربوط به فعالیت‌هایی كه با رفتار مشكل‌آفرین ناهمسازند استفاده كند. در مثال زیر كه توصیف‌كننده آزمایش ویسوكی (۱۹۷۳) در مورد به‌كارگیری روش حساسیت‌ سازی نهان برای ترك اعتیاد به هرویین است این روش به خوبی نمایان شده است:
فكر كن در اتوموبیلت هستی و به سوی شهری رانندگی می‌كنی تا مقداری گرد تهیه كنی. در سر راه خود یك تابلو می‌بینی كه مسافت مانده تا تهران را نشان می‌دهد. به این فكر می‌كنی كه چقدر آسان می‌توانی مواد مورد نیازت را در آنجا به‌دست آوری. هنگامی كه به این فكر مشغولی، زنبوری وارد اتوموبیلت می‌شود. می‌توانی صدای وزوز آن را بشنوی. می‌توانی ببینی كه در مقابل چشمانت پرواز می‌كند. قهوه‌ای رنگ و زشت است. ترسی در تو راه می‌یابد، اما به آن اهمیت نمی‌دهی و به این فكر می‌كنی كه وقتی خودت را ساختی چه احساسی به‌ تو دست می‌دهد. ناگهان هزاران زنبور وارد اتوموبیلت می‌شوند و با سر و صدای زیاد دور سرت می‌چرخند. تو به رانندگی به سوی شهر ادامه می‌دهی و به فروشنده موادمخدر و نحوه تماس گرفتن با او فكر می‌كنی و بعد او را می‌بینی؛ مردی كه هرویین به تو خواهد فروخت. ناگهان زنبورها حمله می‌كنند و به سر و رویت می‌ریزند. به دستهایت حمله‌ور می‌شوند و فرمان اتومبیل پر از آنها می‌شود. نمی‌توانی جلوی رویت را ببینی. صدای وزوز این حشرات وحشتناك است. سراسر بدنت را نیش می‌زنند. به زیر لباست می‌روند، صورتت را نیش می‌زنند و تمام بدنت به سوزش می‌افتد. به این نتیجه می‌رسی كه ارزشش را ندارد. تصمیم می‌گیری برگردی. مجسم می‌كنی كه بودن در خانه و به دور از همه دردسرهای مربوط به هرویین، چقدر آرام‌بخش است و هنگامی كه به قصد برگشت دور می‌زنی، زنبورها یكی‌یكی ماشین را ترك می‌كنند. هر چه جلوتر می‌روی، تعداد بیشتری از زنبورها از ماشین بیرون می‌روند. همه چیز آرام، بی‌دردسر و رضایت‌بخش است. رادیو آهنگ دلخواهت را پخش می‌كند. از اینكه بر وسوسه‌ات پیروز شده‌ای احساس شادمانی می‌كنی (ص ۵۸ ـ۵۷).درمان
شناختی ـ رفتاری
روش‌های فوق نمونه‌ای از كاربردهای رفتار درمانی در كاهش و كنترل استفاده از موادمخدر است. علاوه بر رفتار درمانی، درمان‌های شناختی و شناختی ـ رفتاری نیز در درمان اعتیاد موثر بوده‌اند. در زیر به اختصار به معرفی و كاربرد درمان شناختی ـ رفتاری( CBT ) در درمان اعتیاد می‌پردازیم.
درمان شناختی ـ رفتاری ( CBT ) رویكردی كوتاه‌مدت و متمركز برای كمك به افراد مبتلا به سوء مصرف مواد است. فرض بنیادی درمان شناختی – رفتاری این است كه فرآیندهای یادگیری، نقش مهمی در ایجاد و تداوم اعتیاد و وابستگی به مواد ایفا می‌كنند. لذا از همین اصول می‌توان برای كمك به افراد در كاهش مصرف مواد استفاده كرد.
به عبارت ساده‌تر، درمان شناختی ـ رفتاری در شناسایی، اجتناب و مقابله به بیماران كمك می‌كند. یعنی در شناسایی موقعیت‌هایی كه احتمال مصرف مواد در آنها زیاد است و اجتناب از این موقعیت‌ها در زمان مناسب و مقابله موثر با مسایل و رفتارهای مشكل‌آفرین مرتبط به سوء مصرف مواد.
ویژگی‌های درمان‌شناختی ـ رفتاری
درمان شناختی – رفتاری ویژگی‌هایی دارد كه آن را به‌درمانی مناسب برای سوء مصرف مواد و اعتیاد مبدل می‌نماید. از جمله این ویژگی‌ها به نكات زیر اشاره می‌شود:
۱) درمان شناختی ـ رفتاری رویكردی كوتاه‌مدت و محدود است كه در بسیاری از برنامه‌های درمانی می‌توان از آن استفاده نمود.
۲) درمان شناختی ـ رفتاری در آزمایش‌های بالینی دقیق مورد آزمون قرار گرفته است و به عنوان درمان اعتیاد به موادمخدر از پشتوانه تجربی برخوردار بوده است.
۳) درمان شناختی ـ رفتاری، رویكردی سازمان‌یافته، هدفمند و متمركز بر مسایلی است كه مصرف‌كنندگان موادمخدر با آنها دست و پنجه نرم می‌كنند.
۴) این رویكرد بسیار انعطاف‌پذیر است و در مورد طیف وسیعی از بیماران، موقعیت‌ها (بستری و سرپایی) و در اشكال مختلف (گروهی و فردی) قابل استفاده است.
۵) درمان شناختی ـ رفتاری، رویكرد جامعی است كه در آن از همه عناصر و تكالیف مشترك درمان‌های موفقیت‌آمیز اعتیاد استفاده می‌شود.
مولفه‌های اصلی درمان شناختی ـ رفتاری
درمان شناختی ـ رفتاری دو مولفه اساسی دارد كه عبارتنـد از: تحلیـل كـاركـردی و مهارت‌آموزی.
تحلیل كاركردی 
در درمان شناختی ـ رفتاری، درمانگر و بیمار برای هر مورد مصرف مواد یك تحلیل كاركردی ارایه می‌دهند. بدین صورت كه افكار، احساسات و شرایط بیمار را قبل و بعد از مصرف مواد شناسایی می‌كنند. در مراحل اولیه درمان، تحلیل كاركردی به بیمار كمك می‌كند تا تعیین‌كننده‌ها یا موقعیت‌های خطرآفرینی را كه احتمال مصرف مواد را افزایش می‌دهند و نیز دلایل بیمار برای مصرف مواد را شناسایی كنند (مثلا مصرف مواد به منظور مقابله با مشكلات بین فردی و تجربه خطر یا لذتی كه در زندگی عادی بیمار قابل دسترسی نیست.) در مراحل بعدی درمان، تحلیل كاركردی مصرف مواد می‌تواند به شناسایی موقعیت‌ها یا شرایطی كه مقابله با آنها برای فرد دشوار است، كمك كند. در تحلیل كاركردی، بسیاری از متخصصان در جلسات درمان مسایل و موارد زیر را مورد بازبینی و تحلیل قرار می‌دهند:
ـ انگیزان‌ها و محرك‌های موردنظر در استفاده از موادمخدر: چه چیزی مرا به سوی مصرف مواد سوق داد؟ دوست، میهمانی، صحبت در مورد مواد، اضطراب، یكنواختی در زندگی و…
ـ افكار و احساسات: چه فكری به ذهنم خطور كرد كه اقدام به مصرف موادمخدر كردم؟ چه احساساتی داشتم؟
ـ رفتار: چه كاری انجام دادم؟ چه زنجیره‌های رفتاری را برای تهیه مواد طی نمودم؟
ـ پیامدهای مثبت: چه چیز مثبتی رخ داد؟ آیا از مصرف مواد لذت بردم؟ آیا دردم تسكین یافت؟ آیا اضطرابم كم شد؟
ـ پیامدهای منفی: چه چیز منفی رخ داد؟ چه حالت‌های جانبی برایم اتفاق افتاد؟
مهارت‌آموزی 
در برنامه‌های درمانی شناختی ـ رفتاری، افراد مهارت‌های جدیدی یاد می‌گیرند كه جواب‌های بهتری برای مسایل و مشكلات آنان دارد و عادات یكنواخت قبلی (استفاده از موادمخدر برای تسكین و یا كاهش دردهای جسمانی و یا روانی) را با مهارت‌های موثر مورد مقایسه و مقابله قرار می‌دهند و می‌توانند جانشین خوبی برای عادات مضر خود پیدا كنند و در نتیجه در هنگام مشكلات به جای پناه بردن به موادمخدر از روش‌های مقابله‌ای موثر استفاده كنند. هنگامی كه سطح مصرف مواد به درجه‌ای از شدت می‌رسد كه فرد مجبور به درمان می‌شود احتمالا از مواد به عنوان راهی جهت مقابله با طیف وسیعی از مشكلات بین فردی استفاده كرده است. این وضع به چند دلیل رخ می‌دهد:
۱) فرد معتاد احتمال دارد در دوره نوجوانی راهبردهای موثر مقابله با مشكلات زندگی بزرگ‌سالی را یاد نگرفته باشد.
۲) هر چند ممكن است فرد در یك دوره زمانی این راهبردهای مقابله‌ای را فرا گرفته باشد ولی به دلیل تكیه مكرر بر مصرف مواد به عنوان راهی جهت مقابله با مشكلات، ممكن است این مهارت تضعیف شده باشد. هم‌چنین ممكن است این بیماران به علت درگیری مزمن با سبك زندگی متكی به مصرف مواد كه در آن بخش عمده‌ای از وقت آنان صرف تهیه و مصرف مواد می‌گردد، راهبردهای موثر حل مساله را فراموش كرده باشند.
۳) ممكن است ناتوانی فرد در استفاده از راهبردهای مقابله‌ای موثر در نتیجه سایر مشكلات از جمله مصرف مواد هم‌زمان با یك اختلال روان‌پزشكی تضعیف شده باشد.
با توجه به اینكه سوء مصرف‌كنندگان و استفاده‌كنندگان از موادمخدر گروه ناهمگنی را تشكیل می‌دهند و یا با طیف وسیعی از مشكلات به درمان‌گر مراجعه می‌كنند، آموزش مهارت‌ها، با توجه به ویژگی‌های فردی، فرهنگی و خانوادگی متناسب هر كدام از مراجعان از اهمیت بالایی برخوردار است. به منظور تقویت و توسعه دامنه سبك مقابله‌ای فرد، آموزش‌ مهارت‌های درون فردی (مانند مقابله با میل مصرف مواد) و مهارت‌های بین فردی (مانند دوری از عرضه‌كنندگان مواد) به افراد آموزش داده می‌شود. بیماران این مهارت‌ها را هم به منزله راهبردهای خاص (قابل استفاده در اینجا و اكنون برای كنترل مصرف مواد) و هم به منزله راهبردهای عمومی و فراگیر كه در مورد طیف وسیعی از مشكلات قابل استفاده است، یاد می‌گیرند. بنابراین هدف درمان شناختی ـ رفتاری، فقط كمك به بیمار در كاهش و یا ترك مصرف مواد در جریان درمان نیست، بلكه درمان شناختی ـ رفتاری مهارت‌هایی را به افراد آموزش می‌دهد كه حتی مدت‌ها پس از ختم درمان نیز برای او مفید خواه  تأمین می‌کنند. برای تهیه NRT  ها نیازی به نسخه نیست و می‌توانید برای کاهش نشانه‌ها و بی‌قراری ناشی از ترک سیگار آن‌ها را مورد استفاده قرار دهید. این روش  احتمال ترک سیگار را تا ۶۰ درصد افزایش می‌دهد. اما باید بدانید که این روش‌ها نیز دارای عوارض جانبی خاص خود هستند. عوارض جانبی آن‌ها عبارت‌اند از کابوس‌های شبانه، بی‌خوابی، سوزش پوست (برچسب نیکوتین)، التهاب دهان، سختی تنفس، سکسکه، فک درد (آدامس‌های نیکوتین)، التهاب گلو و سرفه (افشانه نیکوتین)، التهاب گلو و مجرای بینی(اسپری بینی).
کمک‌های بیشتر: یک سرگرمی جدید (حل کردن جدول، پازل، بازی کامپیوتری، ورزش و …) برای خود پیدا کنید تا ذهن شما را در دوره‌ی ترک سیگار به خود مشغول کند. به خودتان تلقین کنید مثلا بگویید «من سیگار نمی‌کشم، نمی‌تونم سیگار بکشم، سیگار کشیدن ممنوع». در حالی که این جملات را به زبان می آورید به چیز دیگری برای انجام دادن فکر کنید.بهتر است میزان کافئین دریافتی را کاهش دهید. هنگامی که سیگار را کنار می‌گذارید، بدن‌تان دو برابر حالت معمولی کافئین را می‌سوازند و دفع می‌کند. این موضوع باعث بی‌خوابی می‌شود. پس بهتر است میزان مصرف آن را کاهش دهید.   اگر در مرتبه‌ی اول در ترک سیگار موفق نشدید هرگز ناامید نشوید. تجربه نشان داده است که فرایند ترک سیگار بعد از چندین اقدام به موفقیت می‌رسد.شاید علاوه بر نیاز فیزیکی به سیگار از لحاظ روانی نیز به سیگار وابسته شده باشید. دقت کنید که اگر پس از ۳ روز یا بیشتر پس از ترک، دوباره سیگار کشیدن را شروع کرده‌اید به خاطر وابستگی روانی شما به سیگار است. در این صورت بهتر است برنامه‌های ترک سیگار که از روش‌های رفتاری/روانی برای مقابله با این شرایط استفاده می‌کنند بهره بگیرید.مصرف دارو برای ترک سیگار خطرناک است. استفاده از آن‌ها باید زیر نظر پزشک متخصص باشد.در صورتی که از  روش‌های درمانی جایگزینی با نیکوتین استفاده می‌کنید، بدانید که این جایگزین‌ها خود نیز وابستگی ایجاد می‌کنند.
ترک سیگار

 

 

روش‌های مؤثر برای ترک سیگار: 

نیکوتین یکی از اعتیادآورترین مواد مورد مصرف است. مصرف سیگار نه فقط سلامتی فرد مصرف‌کننده بلکه برای اطرافیان و به‌ویژه برای کودکانی که در معرض دود آن قرار دارند بسیار مضر است. برای آنکه انگیزه‌ی بیشتری برای ترک سیگار پیدا کنید بیشتر بهتر است بدانید که هر سال حدود ۶ میلیون نفر به خاطر مصرف سیگار جان به جان‌آفرین تسلیم می‌کنند. متأسفانه بیش از ۶۰۰ هزار نفر از این تعداد افراد غیرسیگاری هستند که فقط از بخت بد در معرض دود سیگار بوده‌اند.

اگر قصد دارید سیگار را ترک کنید در این مقاله باروان‌حامی همراه باشید تا روش‌هایی موثر برای ترک سیگار را با هم مرور کنیم. قبل از شروع باید بدانید که «ترک سیگار اگرچه سخت است اما غیرممکن نیست.

 

 

گام اول: باید تصمیم کبری بگیرید!

 

۱- فکر کنید: چرا می‌خواهید سیگار را ترک کنید.

ترک کردن نیکوتین، همان ماده‌ی لعنتی که در سیگار وجود دارد و آن را بسیار اعتیادآور کرده است نیاز به عزم راسخ و تصمیم جدی دارد. برای ترک سیگار باید دلایل مشخص و قانع‌کننده‌ای برای خودتان داشته باشید. پس از خودتان بپرسید که چرا می‌خواهید سیگار را ترک کنید؟ دلایل خود را پیدا کنید. حتما می‌پرسید که چرا داشتن دلیل مهم است. زیرا هنگامی که ترک سیگار سخت می‌شود و نیاز شدید به نیکوتین شما را وسوسه می‌کند، همان دلایلی که در ابتدای راه باعث شده بود به این نتیجه برسید که بهتر است سیگار را ترک کنید مانند سدی محکم در مقابل وسوسه‌ها از شما حمایت خواهند کرد. پس قبل از اینکه تعداد سیگارهای خود را کاهش دهید دلایل خود را افزایش دهید!

همچنین برای افزایش انگیزه‌تان تاثیرات خوب و مثبت کنار گذاشتن سیگار را در تمام جنبه‌های مختلف زندگی در نظر بگیرید؛ مانند سلامتی، وضعیت ظاهری و تغییرات اساسی در سبک زندگی خود و عزیزان. موارد زیر را در نظر داشته باشید:

تاثیر منفی روی کارکرد مغز: نتایج تحقیقات جدید نشان داده‌اند که مصرف نیکوتین مانند هرویین و کوکایین، تغییرات شیمیایی پایداری در مغز ایجاد می‌کند.پیری زودرس: یکی از تاثیرات منفی سیگار کشیدن ایجاد چین و چروک‌های عمیق روی پوست است. بر اساس تحقیقات «آکادمی بیماری های پوستی آمریکا» سیگار کشیدن با ایجاد تغییرات بیوشیمیایی در بدن، سرعت روند پیری را  افزایش می‌دهد. صبر کنید تاثیرات منفی سیگار کشیدن بر وضعیت ظاهری فقط همین یک مورد نیست.  ریزش مو، تیره شدن لب‌ها، زردی و خرابی دندان‌ها و قرمزی چشم‌ها نیز روی جذابیت چهره شما تاثیر منفی خواهد گذاشت.سرطان: حتی خود سازندگان سیگار هم اعتراف کرده‌اند که سیگار کشیدن در طولانی مدت خطر ابتلا به انواع سرطان (مانند سرطان ریه، سرطان خون، سرطان حنجره و …) را افزایش می‌دهد. بوی سیگار: شاید متوجه نباشید اما این مسئله بیشتر از اینکه خودتان را آزار دهد، باعث رنجش دیگران می‌شود و بدون شک روی روابط شما تاثیر منفی خواهد گذاشت.ناتوانی جنسی: اختلال در جریان خون باعث اختلال در کارکرد اندام‌های جنسی و ناباروری خواهد شد. همچنین در زنان خطر ابتلا به سرطان دهانه‌ی رحم افزایش پیدا می‌کند.محدودیت‌های فیزیکی: تاثیرات منفی سیگار کشیدن بر قلب و شش‌ها باعث می‌شود که فعالیت‌های فیزیکی مانند دویدن، کوه‌پیمایی یا بالارفتن از پله‌ها برای شما هر روز سخت‌تر از دیروز شود.خطرات ناشی از سیگار کشیدن شما روی اطرافیان:در بالا گفتیم که سالانه ۶۰۰ هزار نفر غیرسیگاری به خاطر مصرف سیگار می‌میرند. افراد غیرسیگاری علی‌الخصوص کودکان معصوم که در معرض دود سیگار قرار دارند، خطر ابتلا به بیماری‌هایی چون آسم، برونشیت، آلرژی، عفونت گوش و … در آنها افزایش پیدا می‌کند. علاوه بر این، احتمال سیگاری شدن این کودکان تا میزان ۳ برابر افزایش پیدا می‌یابد.

 

 

۲ – با نشانه‌های ترک نیکوتین آشنا شوید.

 

در ابتدا ممکن است نشانه‌هایی مانند بی‌قراری، استرس، افسردگی، سردرد، افزایش اشتها و عدم تمرکز را تجربه کنید. با آگاهی از این نشانه‌ها می‌توانید به صورت بهتری با آنها مقابله کنید.

گام دوم: برنامه‌ریزی کنید.

 

 

۱- نقطه‌ی شروع ترک سیگار را روی تقویم علامت بزنید.

پیشنهاد ما این است که یک زمان مشخص مانند روز تولد خود یا عزیزان‌تان و یا روز خاص دیگری را که انرژی خاصی در شما ایجاد می‌کند را به عنوان نقطه شروع انتخاب کنید.

 

 

۲- روش موثری را برای ترک سیگار در پیش بگیرید.

می‌توان گفت دو روش دم دستی برای ترک سیگار وجود دارد روش آنی و روش کاهش مصرف به تعداد مشخص. آیا روش«ترک آنی سیگار» را انتخاب می‎کنید و یا روش«کاهش مصرف به تعداد مشخص» را در پیش می‌گیرید؟ در روش کاهش مصرف به تعدا مشخص  می‌توانید با خود بگویید که «من هر دو روز یک سیگار را کم می‌کنم».

 

 

۳- برای مقابله با وسوسه‌ها و بی‌قراری‌های احتمالی آماده باشید.

بهتر است برای زمانی بی‌قراری به سراغتان می‌آید یک برنامه داشته باشید. برای مثال احساس نیاز به دهان گذاشتن چیزی بر لب با دست را می‌توانید با خوردن تنقلات کم‌کالری و غیر‌مضر مانند تخمه، میوه و سبزیجات برطرف کنید.

ورزش کردن روش موثر دیگری برای مقابله با بی‌قراری حاصل از ترک سیگار است. در چنین مواقعی بهتر است خود را به چیزی مشغول کنید. برای مثال پیاده‌روی، تمیز کردن آشپزخانه و یا یوگا روشهای مؤثری هستند. علاوه بر این می‎توانید با فشردن توپ‌های کوچک به منظور کاهش استرس و یا جویدن آدامس بی‌قراری خود را تا حدودی کاهش دهید.
گام سوم: اجرا کردن برنامه‌ی انتخاب شده

 

۱- شب قبل از روز شروع ترک سیگار خود را آماده کنید.

بهتر است که تمام لباس‎های خود را برای از بین بردن بوی سیگار بشویید.اگر به روش «ترک آنی» استفاده می‌کنید زیرسیگاری‌ها، فندک‌ها و پاکت‌های سیگار خود را باید دور بیاندازید.به‌اندازه‌ی کافی بخوابید تا سطح استرس‌تان در روز بعد کاهش پیدا کند.یک نکته مهم این است که حتماً برنامه‌ی ترک سیگار و دلایل اصلی ترک آن را به همراه داشته باشید و در طول روز آن را بخوانید.

 

 

۲- از حمایت دیگران استفاده کنید.

از خانواده و دوستان کمک بگیرید. می‌توانید برنامه‌ی ترک سیگار خود را با آن‌ها بگویید. به عنوان مثال از دوستان سیگاری‌تان درخواست کنید که نزدیک شما سیگار نکشند و از همه مهتر اینکه به شما سیگار تعارف نکنند. به آن‌ها بگویید که شما را تشویق کنند و هدف‌های شما از ترک سیگار را به شما یادآوری کنند. اگر احساس می‌کنید که به شما کمک نخواهند کرد و یا اینکه ممکن است حتی شما را مسخره کنند بهتر است چند روزی اطراف آنها آفتابی نشوید.

 

 

۳- شرایط وسوسه‌کننده را شناسایی کنید

سعی کنید شرایطی را در آن به کشیدن سیگار وسوسه می‌شوید شناسایی کنید. مثلاً ممکن است هنگام صرف چای، پس خوردن غذا و یا هنگامی که موضوعی ذهن شما را به خود مشغول می‌کند، تمایل به سیگار کشیدن در شما شعله‎ور شود. مکان‎هایی هستند که شما را بیش از هر مکان دیگری به سیگار کشیدن وسوسه می‌کنند. در چنین شرایطی چه برنامه‌ای برای مقابله خواهید داشت؟

به خود و دیگران یک «نه» بزرگ بگویید.استرس خود را کنترل کنید. در صورت امکان از شرایط ایجاد شده اجتناب کنید و یا ذهن خود را مشغول انجام کار دیگری بکنید.

 

 

۴- به برنامه‌ی ترک سیگار خود پای‌بند باشید.

بهتر است بدانید که ترک سیگار یک مسیر ناهموار است. اگر در یک شرایط خاص و یا به هر دلیلی کنترل اوضاع از دستتان خارج شد و به برنامه ترک سیگار پای‌بند نماندید بهتر است که خود را سرزنش نکنید. پذیرش یک شکست کوچک بهتر از تسلیم شدن و شکستن عزم شما برای پیروزی نهایی است. تجربه نشان داده است که وقتی فردی در ترک سیگار یک لغزش کوچک پیدا می‌کند با خود جملاتی را تکرار می‌کنند مانند «دیدی باز هم نشد»، «از من بر نمیاد» و «نمی‌شه سیگار رو ترک کرد». یادتان باشد که این عبارت‌ها و جمله‌ها بر خلاف ظاهر منطقی خود اصلاً منطقی نیستند و مقدمه پذیرش شکست بزرگ محسوب می‌شود. هر وقت از این جملات استفاده کردید به خودتان یادآوری کنید که آنها اشتباه هستند.

 

 

 

گام چهارم: از روش‌های کمکی برای ترک سیگار استفاده کنید.

 

۱- از متخصص مربوطه کمک بگیرید.

«رفتاردرمانی» در ترکیب با «دارودرمانی» می‌تواند شانس شما برای ترک سیگار را افزایش می‌دهد. می‌توانید از یک متخصص برای تجویز داروهای مؤثر در ترک سیگار کمک بگیرید. رفتاردرمانی نیزبا ایجاد تغییر در رفتار و تفکر شما نسبت به سیگار می‌تواند به شما کمک کند.

 

 

۲- بوپروپیون مصرف کنید.

بوپروپیون درواقع نیکوتین ندارد اما نشانه‌های ناشی از ترک نیکوتین را نیز کاهش می‌دهد. بوپروپیون شانس ترک سیگار را تا ۶۹ درصد افزایش می‌دهد. معمولاً ۱ تا ۲ هفته پیش از آغاز دوره‌ی ترک سیگار مصرف بوپروپیون آغاز و به صورت یک یا دو قرص ۱۵۰ mg در روز تجویز می‌شود. عوارض جانبی این دارو شامل  خشکی دهان، بی‌خوابی، بی‌قراری، خستگی، سوء هاضمه‌ و سردرد می‌شود.

 

 

۳- داروی چنتیکس (chantix) مصرف کنید.

این دارو گیرنده‌های مغزی دریافت نیکوتین را مهار می‌کند. در نتیجه لذت مصرف سیگار را کاهش می‌دهد. علاوه بر این می‎تواند نشانه‌های ترک سیگار را کاهش دهد. بهتر است یک هفته پیش از آغاز ترک سیگار مصرف این دارو را شروع کنید و تا ۱۲ هفته ادامه دهید. این دارو باید همراه وعده‌های غذای مصرف شود. سردرد، حالت تهوع، استفراغ، بی خوابی، نفخ و تغییر چشایی از عوارض جانبی این دارو است.

 

پزشک به تدریج دوز دارو را افزایش خواهد داد. برای مثال شما برای روز  اول تا سوم  قرص ۰.۵mg  را مصرف می‌کنید. روز چهارم تا هفتم ۲ بار در روز قرص ۰.۵mg  مصرف می‌کنید و پس از آن روزانه یک قرص ۱mg  مصرف خواهید کرد.

 

۴- برای دریافت راه های بیشتر و دریافت نوبت و مشاوره ترک سیگار و روان درمانی اعتیاد با شماره ۰۹۰۱۶۵۳۲۸۲۸ تماس بگیرید .

نیاز به مشاوره حضوری دارید ؟! 

اگر در خصوص ترک سیگار به مشاوره حضوری دارید می توانید با شماره ۰۹۱۲۰۳۴۶۰۱۱ با پزشک و روانشناس متخصص ٬ دکتر حسین موسی زاده  مستقیما تماس حاصل فرمایید و با نحوه مشاوره ایشان آشنا شوید ٬ در صورت تمایل به رزرو وقت ملاقات با منشی دفتر مورد نظر واقع در تهران و یا کرج با شماره ۰۹۰۱۶۵۳۲۸۲۸ تماس حاصل فرمایید .

  • نیاز به مشاوره در منزل دارید ؟! 

اگر ترجیح می دهید که مشاوره در منزل شما صورت گیرد ٬ برای تعیین نوبت و هماهنگی می توانید با شماره ۰۹۱۲۰۳۴۶۰۱۱ تماس حاصل فرمایید .

  • نیاز به مشاوره تلفنی یا مشاوره تصویری دارید ؟! 

اگر ترجیح می دهید مشاوره بصورت آنلاین و تلفنی یا تصویری از طریق برنامه هایی نظیر Whatsapp , IMO , Skype و .. صورت گیرد ٬ برای تعیین نوبت و هماهنگی می توانید با شماره ۰۹۳۵۸۹۰۸۸۱۹ تماس حاصل فرمایید .